JAPAN LOCAL GEMS
Gió đảo
Giới thiệu Japan Local Gems
Japan Local Gems là chuỗi hành trình khám phá Nhật Bản từ góc nhìn địa phương, nơi mỗi vùng đất được kể bằng chính câu chuyện của nó. Series tập trung vào những địa điểm có thể ít người biết đến, nhưng lại giàu giá trị cốt lõi, về văn hoá và sự phát triển bền vững của Nhật Bản. Thông qua các chủ đề xuyên suốt, Japan Local Gems giúp người tham gia kết nối các mảnh ghép thiên nhiên, con người và đời sống sinh hoạt thường nhật, để cảm nhận một Nhật Bản sâu sắc, chân thực và khác biệt so với những chuyến đi thông thường.
Chủ đề: Gió đảo
Nhật Bản là một đảo quốc với hơn 14.000 hòn đảo lớn nhỏ, nằm trong nhóm những quốc gia có đường bờ biển dài và diện tích đảo lớn hàng đầu thế giới. Nhưng có lẽ điều đặc biệt nhất của đảo quốc này không nằm ở con số ấy, mà ở việc mỗi hòn đảo lại mang cho mình một diện mạo hoàn toàn khác nhau.
Có những đảo rộng lớn đến mức người ta gần như quên mất mình đang ở giữa biển. Những cánh đồng trải dài, những con đường ven núi và thị trấn đông đúc khiến cảm giác về đảo mờ đi. Nhưng khi nhìn ra đường chân trời nơi biển và trời chạm nhau, người ta lại nhận ra mọi nhịp sống nơi đây vẫn luôn được định hình bởi gió biển, dòng hải lưu và sự kết nối tàu thuyền.
Có những đảo chỉ cách đất liền vài phút đi phà, gần đến mức có thể nhìn rõ phố xá bên kia bờ biển. Thế nhưng ngay khoảnh khắc bước xuống cảng đảo, âm thanh phố thị đã thay bằng tiếng sóng vỗ nhẹ, tiếng chim biển và nhịp sống chậm rãi của cư dân. Đó là lúc người ta có cảm giác về thời gian và không gian như đang thuộc về một thế giới khác.
Và có những đảo nhỏ nằm lặng giữa biển xa, nơi chuyến tàu cuối trong ngày cũng mang theo cảm giác cô lập rất đặc biệt. Trên những hòn đảo ấy, sự thay đổi đến chậm hơn so với phần còn lại của Nhật Bản, nơi dấu vết của thời gian hiện rõ ở từng bến cảng cũ, từng ngôi nhà hay những con hẻm vắng bóng người.
Chúng ta sẽ không thể bỏ qua sự hiện diện những lát cắt rất riêng về Nhật Bản trên từng hòn đảo.
Có đảo với những tín ngưỡng cổ xưa, những lễ hội dân gian và nhịp sống biển đã tồn tại hàng trăm năm. Có đảo từng phát triển mạnh nhờ giao thương đường biển nên trở thành nơi giao thoa của văn hóa, nghề thủ công và con người từ nhiều vùng khác nhau. Và có những đảo đang đối mặt với những vấn đề rất hiện đại của Nhật Bản ngày nay: dân số già hóa, suy giảm cộng đồng địa phương, ô nhiễm môi trường hay áp lực du lịch.
“Gió đảo” là hành trình đi qua những hòn đảo như thế, để cảm nhận những làn gió khác nhau đang thổi qua từng cộng đồng biển đảo của Nhật Bản.
Thông qua những làn gió của lịch sử, văn hóa, ký ức, sự đổi thay và cả những câu hỏi về tương lai, chúng ta hãy cùng suy ngẫm việc người dân Nhật Bản lựa chọn những cách rất khác nhau để đối diện vấn đề, duy trì và kế thừa cuộc sống trên đảo.
Bối cảnh: Biển nội địa Seto
Chuyến đi sẽ diễn ra chủ yếu quanh vùng biển nội địa Seto, nằm giữa 3 đảo lớn là Honshu, Shikoku, Kyushu và được coi là một trong những không gian biển đặc biệt nhất của Nhật Bản.
Với đường bờ biển dài hơn 7000 km cùng khoảng 700 hòn đảo lớn nhỏ trải khắp mặt biển, vùng biển này từ lâu đã được xem như tuyến đường giao thông huyết mạch trên biển kết nối các vùng văn hóa và kinh tế của Nhật Bản.
Biển nội địa Seto nổi tiếng bởi mặt nước tương đối êm và khí hậu ôn hòa quanh năm, thường được ví như “Địa Trung Hải của Nhật Bản”. Chính điều kiện tự nhiên ấy đã hình thành nên một thế giới biển rất riêng: vừa khép kín, vừa kết nối; vừa bình yên, vừa chất chứa những dòng chảy lịch sử sâu sắc.
Hành trình “Gió đảo” lần này sẽ chọn bối cảnh chính là phía đông của biển nội địa Seto, chủ yếu quanh hai tỉnh Hyogo và tỉnh Kagawa.
Bản đồ tổng quan
Các điểm đến trong hành trình
Awajishima
Hòn đảo lớn nhất vùng biển Seto. Theo thần thoại Nhật Bản, Awajishima được xem là hòn đảo đầu tiên được các vị thần tạo ra khi khai sinh đất nước Nhật Bản. Vì vậy, nơi đây còn được gọi là “hòn đảo của các vị thần”, với nhiều địa điểm linh thiêng gắn cùng thần thoại lập quốc.
Trải qua nhiều thế kỷ, nhờ vị trí chiến lược trên biển, Awajishima phát triển mạnh về giao thương, nghệ thuật biểu diễn và ẩm thực địa phương. Những nét văn hóa như múa rối, lễ hội danjiri hay các làng chài ven biển vẫn còn hiện diện trong đời sống ngày nay. Đồng thời, hòn đảo cũng nổi tiếng với nguồn thực phẩm phong phú từ biển và đất liền, từng được xem là “vùng đất của thực phẩm” dâng lên triều đình Nhật Bản thời xưa.
Ngày nay, Awajishima còn được chú ý đến bởi sự giao thoa giữa thiên nhiên và kiến trúc đương đại. Nhiều công trình kiến trúc mới đã mang đến cho hòn đảo một diện mạo vừa hiện đại vừa tĩnh lặng. Giữa những cánh đồng hoa, bờ biển dài và nhịp sống chậm rãi của biển Seto, Awajishima gợi nên cảm giác như một nơi giao hòa giữa thần thoại cổ xưa và Nhật Bản đương đại.
Ogijima
Hòn đảo nhỏ với diện tích chỉ 1,34 km² và dân số khoảng 160 người. Đứng từ đầu con thuyền chở khách đến đảo, những ngôi nhà xếp tầng san sát trên sườn dốc của ngọn núi hiện lên, mang đến phong cảnh vừa mộc mạc vừa đầy chiều sâu đặc trưng của vùng biển đảo.
Do địa hình dốc đứng, người dân nơi đây từ bao đời nay đã dựng nên những bức tường đá để tạo nền xây nhà, trong đó có nhiều công trình được cho là đã tồn tại từ thời Edo. Xen giữa các ngôi nhà là những con hẻm nhỏ và lối dốc đan cài như mê cung. Mỗi lần bước qua một khúc quanh hẹp, nhường đường cho người đối diện và trao nhau một lời chào giản dị, người ta như cảm nhận được nhịp thời gian chậm rãi và gần gũi rất riêng của Ogijima.
Ogijima cũng từng được biết đến như một “đảo mèo”, nơi hình ảnh những chú mèo thong thả bên bến cảng hay trong các con hẻm nhỏ đã trở thành biểu tượng quen thuộc của hòn đảo. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, vì một số lý do số lượng mèo trên đảo đã giảm đi đáng kể. Sự thay đổi ấy không chỉ làm thay đổi phong cảnh quen thuộc của Ogijima, mà còn mở ra những góc nhìn mới về vòng đời của các cộng đồng đảo nhỏ, về mối quan hệ giữa con người, động vật và sự biến chuyển âm thầm của thời gian nơi vùng biển Seto.
Megijima
Hòn đảo nhỏ nằm cách đất liền khoảng 4km, với diện tích chỉ 2,62 km² và dân số khoảng 100 người. Dù rất gần đất liền, từ đảo có thể nhìn thấy khung cảnh thành phố cảng phía xa bên kia mặt biển, nhưng Megijima lại mang đến cảm giác như bước vào một thế giới song song đầy chất fantasy với nhịp sống chậm rãi, thiên nhiên yên bình và những câu chuyện dân gian vẫn hiện diện trong đời sống thường ngày.
Megijima nổi tiếng là nguyên mẫu của “Onigashima” - hòn đảo quỷ trong truyền thuyết Momotaro nổi tiếng của Nhật Bản. Khoảng hơn 100 năm trước, sau khi một hang động lớn trên đảo được phát hiện và gắn với truyền thuyết Momotaro, hòn đảo này nhanh chóng trở thành điểm du lịch nổi tiếng. Ngày nay, hang động ấy vẫn được mở cửa tham quan gợi nên không khí vừa huyền bí vừa đậm màu sắc dân gian Nhật Bản.
Shodoshima
Hòn đảo lớn thứ hai ở vùng biển Seto sau đảo Awaji với diện tích khoảng 170 km² và dân số gần 28.000 người. Từ lâu nơi đây đã giữ vai trò là điểm giao thương quan trọng trên tuyến hàng hải nội địa Nhật Bản. Chính vị trí ấy đã giúp hòn đảo này, dù tách biệt với đất liền, vẫn luôn có sự giao lưu mạnh mẽ với nhiều vùng khác nhau của Nhật Bản.
Từ xa xưa Shodoshima đã nổi tiếng với nghề sản xuất muối. Đến thời Edo, khi sản lượng muối trở nên dư thừa, hòn đảo chuyển mình phát triển ngành sản xuất nước tương và mì somen - những sản phẩm đến nay vẫn là biểu tượng đặc trưng của đảo. Bên cạnh đó, nghề đóng tàu, đánh bắt hải sản, chế tác đá hay các loại hình văn hóa dân gian như kabuki nông thôn cũng được nuôi dưỡng và phát triển qua nhiều thế hệ cư dân trên đảo.
Ngoài ra, Shodoshima từng là nơi gắn với các đội thủy quân vùng Seto và được xem như một cứ điểm chiến lược trên biển. Qua nhiều thời kỳ, hòn đảo trải qua không ít biến động về quyền quản lý và phát triển kinh tế, tạo nên một bản sắc vừa cởi mở vừa đậm chiều sâu lịch sử. Ngày nay, giữa hương thơm của những xưởng nước tương truyền thống, những cánh đồng ô liu và nhịp sống yên bình bên biển, Shodoshima vẫn mang dáng vẻ của một “hòn đảo giao thoa” - nơi văn hóa, lịch sử và đời sống biển Nhật Bản hòa quyện một cách tự nhiên qua thời gian.
Teshima
Hòn đảo nhỏ nằm yên bình giữa vùng biển nội địa Seto, với diện tích khoảng 14,5 km² và dân số chỉ khoảng gần 800 người. Từ ngọn núi ở trung tâm đảo, nguồn nước ngầm đã chảy suốt từ thời cổ đại, nuôi dưỡng những cánh đồng lúa, hoạt động nông nghiệp và đời sống của người dân nơi đây.
Tuy nhiên, từ thập niên 1970, Teshima từng đối mặt với một trong những vụ đổ trộm rác thải công nghiệp nghiêm trọng nhất Nhật Bản. Sau nhiều năm kiên trì đấu tranh của người dân trên đảo, những sai phạm cuối cùng cũng được thừa nhận và công cuộc xử lý chất thải, tái tạo môi trường bắt đầu được triển khai.
Từ một vùng đất bị tổn thương nặng nề, Teshima dần hồi sinh, trở thành biểu tượng cho sức mạnh của cộng đồng, sự tái thiết và hành trình tìm lại sự hài hòa với thiên nhiên. Ngày nay, với sự xuất hiện của các công trình nghệ thuật đương đại từ năm 2010, hòn đảo đã trở thành điểm đến thu hút du khách trong và ngoài nước, nơi nghệ thuật, thiên nhiên và câu chuyện tái sinh của con người hòa quyện thành một trải nghiệm rất riêng.
Naoshima
Hòn đảo có diện tích khoảng 8 km² và dân số gần 3.000 người. Naoshima từng phát triển như một thị trấn công nghiệp với nhà máy luyện kim. Tuy nhiên, trong những thập niên gần đây, hòn đảo trở thành biểu tượng của nghệ thuật đương đại Nhật Bản với hàng loạt công trình do kiến trúc sư nổi tiếng thiết kế.
Dù mang hơi thở hiện đại với những bảo tàng và công trình nghệ thuật ấn tượng, Naoshima vẫn giữ được nét đời thường của một hòn đảo Nhật Bản truyền thống. Những con phố nhỏ cũ kỹ, nhịp sống bình lặng của cư dân đảo, tiếng sóng nhẹ vang bên bờ biển và những cuộc gặp gỡ đầy gần gũi với người dân địa phương.
Chính sự cộng tồn ấy đã tạo nên sức hấp dẫn rất riêng của Naoshima, nơi nghệ thuật không tách rời khỏi đời sống, mà hiện diện ngay trong từng không gian sinh hoạt hàng ngày.
* Lịch trình chuyến đi có thể điều chỉnh theo tình hình thực tế. Dưới đây là lịch trình dự kiến mang tính chất tham khảo.
Hòn đảo thần thoại trong hơi thở đương đại
Hòn đảo thần thoại trong hơi thở đương đại
Hòn đảo thần thoại trong hơi thở đương đại
Cửa ngõ phía đông biển đảo Seto
Mảnh ký ức của đảo xưa: Đảo mèo và đảo quỷ
Trạm trung chuyển hương vị giữa biển cả
Trạm trung chuyển hương vị giữa biển cả
Hành trình tái sinh từ đảo rác
Thánh địa nghệ thuật đương đại
BAO GỒM:
- Phí dịch vụ visa
- Bảo hiểm du lịch
- Toàn bộ chi phí di chuyển trong Nhật Bản theo lịch trình chuyến đi
- Chi phí ăn uống theo tiêu chuẩn, một ngày 3 bữa sáng, trưa, tối
- Chi phí lưu trú tại Nhật Bản xuyên suốt hành trình, theo tiêu chuẩn 2 người một phòng đối với phòng kiểu Âu và 4 người 1 phòng đối với phòng kiểu Nhật (có thể điều chỉnh theo tình hình thực tế)
- Toàn bộ vé vào cổng tham quan, vé trải nghiệm các hoạt động theo lịch trình chuyến đi
- Chi phí hướng dẫn viên và khách mời giao lưu trong chương trình
- Sim 4G dữ liệu tại Nhật Bản theo tiêu chuẩn
- Chi phí điều hành chuyến đi
CHƯA BAO GỒM:
- Vé máy bay 2 chiều Việt Nam - Nhật Bản
- Chi phí mua sắm cá nhân
- Thuế VAT theo nhu cầu của khách hàng
- Các chi phí khác không được liệt kê trong mục BAO GỒM
-10%
-5%
-10%
Giá trị nổi bật của chuyến đi
Chiêm nghiệm cảnh quan đảo có chiều sâu
Có nơi, ruộng bậc thang nối dài đến tận mép biển. Có nơi, những con hẻm đá đan xen như mê cung giữa sườn dốc. Có nơi, xoáy nước dữ dội cuộn chảy giữa các eo biển, trong khi ở nơi khác, mèo nằm phơi mình dưới nắng hay những cánh đồng ô liu lại gợi cảm giác như Địa Trung Hải giữa Nhật Bản.
Mỗi cảnh quan hiện diện hôm nay đều là kết quả của sự tích tụ lâu dài giữa tự nhiên và đời sống con người, của nghề biển, giao thương, tín ngưỡng và cả những biến động xã hội đã diễn ra qua hàng trăm năm trên các hòn đảo trên biển Seto.
Tiếp xúc với tri thức bản địa đa dạng
Từ cách người dân tận dụng gió biển và khí hậu để ủ nước tương trong thùng gỗ, kéo những sợi mì soumen thủ công hay làm hương, làm ngói, cho đến những loại hình nghệ thuật dân gian được lưu truyền qua nhiều thế hệ.
Mỗi tri thức đều phản ánh cách các cộng đồng đảo kết nối với thiên nhiên và giao lưu với những vùng đất khác qua các tuyến hàng hải. Đó không chỉ là kỹ năng sinh tồn, mà còn là ký ức văn hóa được tích lũy và trao truyền qua thời gian.
Thử nghiệm yếu tố đương đại đầy sáng tạo
Giữa khung cảnh biển và thiên nhiên, những bảo tàng bê tông, kho lưu trữ nhịp tim, khu rừng thì thầm hay các trải nghiệm nghệ thuật tương tác xuất hiện như những cuộc đối thoại mới giữa con người với ký ức, cảm xúc và tương lai.
Hành trình "Gió đảo"vì thế không chỉ là quan sát sự đổi thay, mà còn là cơ hội trực tiếp bước vào những thử nghiệm rất độc đáo đang diễn ra trên các hòn đảo Nhật Bản hôm nay.
Câu hỏi thường gặp
Cùng TeleJapan giải đáp một số thắc mắc về hành trình "Gió đảo"
